Ομήρου Ιλιάς ΙΙ

καρπός

2011-03-16T17:20:00.000+02:00

ὡς καὶ νῦν, καρπὸς ἀρούρης=σῖτος, σιτηρά, αλλὰ καὶ οἶνος΄ οἱ καρποί=οἱ καρποὶ τῆς γῆς, ὁ σῖτος | 2. μτφρ., παραγωγή, εἰσόδημα, κέρδος’ τὸ ἀποτέλεσμα, τὰ ἐπακόλουθα μιᾶς ἐνέργειας.

Τροία

2011-03-15T12:59:00.000+02:00

ἰων. Τροίη, καὶ ὡς τρισ. Τροΐα, δωρ. Τρωΐα, συνηρ. Τρῴα΄ εἴτε ἡ πόλις (ἡ Ἴλιος, τὸ Ἴλιον), εἴτε ἡ χώρα (ἡ Τροία ἤ ἡ Τρῳάς).

τετραπλόος, η, ον

2011-03-15T12:46:00.000+02:00

συνηρ. τετραπλοῦς, ῆ, οῦν΄ ὡς καὶ νῦν, τετραπλός | 2. ὡς οὐσ. τὸ τετραπλοῦν=τετραμοιρία, τετραπλάσια μεριδα, τὸ τετραπλάσιον | 3. ἐπίρ. τετραπλῇ=τετραπλῶς, κατὰ τέσσερις τρόπους.

τριπλόος, η, ον

2011-03-15T12:39:00.000+02:00

συνηρ. τριπλοῦς, ῆ, οῦν (τρεῖς)΄ ὡς καὶ νῦν, τριπλάσιος΄ ἐπίρ., τριπλῶς ἤ τριπλῇ=τριπλασίως | 2. τριπλῶς, κατὰ τρεῖς τρόπους.

Κλυταιμνήστρα

2011-03-15T12:25:00.000+02:00

(ἡ)΄ κόρη τοῦ βασιλιὰ τῆς Σπάρτης, Τυνδάρεω, ἀδελφὴ τῆς Ἑλένης καὶ τῶν Διοσκούρων, σύζυγος τοῦ Ἀγαμέμνονος.

Χρυσηΐς

2011-03-15T12:18:00.000+02:00

(ἡ)΄ κόρη του Χρύση, ιερέα του ναού του Απόλλωνα στην τρωική πόλη Χρύση.

βασιλεύς

2011-03-13T12:12:00.000+02:00

βασιλεύς, ἀρχηγός, ἡγεμών (ἐπὶ θεῶν καὶ ἀνθρώπων) | 2. παραθ., βασιλεύτερος, -τατος=βασιλικότερος, βασιλικότατος.

ΙΙ. βασιλεὺς ἐπίσης ὀνομαζόταν ὁ δεύτερος ἐκ τῶν ἐννέα ἀρχόντων στὴν Ἀθήνα, ὁ ὁποῖος ἦταν ἐπιφορτισμένος μὲ τὴν ἐπίβλεψη τῆς λατρείας πρὸς τοὺς θεοὺς καὶ τὴν διεξαγωγὴ τῶν φονικῶν δικῶν.

ΙΙΙ. μετὰ τοὺς Περσικοὺς πολέμους ὁ βασιλεὺς τῆς Περσίας ὀνομαζόταν ὡς ὁ κυρίως Βασιλεύς (ἄνευ ἄρθρου) ἤ ὁ μέγας Βασιλεύς.

Ἀργεῖος

2011-03-13T11:42:00.002+02:00

ὁ καταγόμενος ἐκ τοῦ Ἄργους' ὅπως οἱ Ἀχαιοί, γιὰ τοὺς Ἕλληνες γενικῶς: ἡ Ἀργεία (ἐνν. γῆ), Ἀργολίς.

ἀπό

2011-03-13T11:08:00.001+02:00

Ι. πρόθεση μετὰ γεν. μόνο | 1. ἐπὶ τόπου, δηλώνει κίνηση ἔκ τινος τόπου, μακριὰ ἀπὸ κάτι | ὡσ. κάτω ἀπὸ κάτι | 2. (ἄνευ συνυποδηλώσεως τόπου), μακράν τινος, σὲ ἀπόσταση ἀπὸ κάποιον | 3. μτγν. ἐπὶ χρόνου, ἀπὸ, ἀπό τότε, μετὰ ἀπό΄ ἀπὸ δείπνου γενέσθαι=δείπνησα, μετὰ τὸ δεῖπνο | 4. ἐπὶ ἀρχῆς παντὸς εἴδους, ὡς | α. ἐπὶ καταγωγῆς, γενέσεως: οὐκ ἀπὸ δρυὸς οὐδ’ ἀπὸ πέτρης=δὲν ξεφύτρωσε ἀπὸ δρῦν οὔτε ἀπὸ πέτρα΄ ἀπὸ Σπάρτης=καταγόμενος ἐκ Σπάρτης | β. ἐπὶ μέσων ἤ ὀργάνων: ἀπὸ βιοῖο πέφνεν=φόνευσε μὲ βέλη τοῦ τόξου του | γ. ἐπὶ τῆς αἰτίας ἤ εὐκαιρίας: ἀπὸ δικαιοσύνης=ἕνεκα δικαιοσύνης, γιὰ λόγους δικαιοσύνης | δ. ἐπὶ τῆς ὕλης: ἀπὸ ξύλον πεποιημένα=φτιαγμένα ἀπὸ ξύλο.

ΙΙ. ὡς ἐπίρ., ἄνευ πτώσεως, μακράν, μακρὰν ἀπό.

ΙΙΙ. ἐν συνθέσει, μακράν, μακράν ἀπό, χωριστά: ἀπο-τέμνω, ἀπο-βαίνω | 2. παῦσιν, λήξη ἀπὸ κάτι: ἀπ-αλγέω | καὶ ἑπομ. ἀποτελείωση, συμπλήρωση: ἀπ-εργάζομαι | 3. πίσω πάλι, ἐπιστροφή: ἀπο-δίδωμι | 4. ἐπὶ ὀνειδισμοῦ: ἀπο-καλῶ | 5. =σχεδὸν α στερ.: ἀπ-αυδάω, ἀπα-γορεύω, ἀπό-σιτος.

ἀρνός

2011-03-12T19:43:00.001+02:00

(γεν. ἀπηρχ. ὀνομ. *ἄρς, τῆς ἐν χρήσει ὀνομ. οὔσης ἀμνός)΄ ἀρνί, πρόβατο.

τόσος, η, ον

2011-03-12T19:31:00.002+02:00

ἐπ. τόσσος, η, ον΄ ὡς καὶ νῦν, τόσος | α. ἐπὶ μεγέθους, τόσο μεγάλος | β. ἐπὶ ἀποστάσεως, τόσο ἐκτεταμένος, τόσο πολύς | γ. ἐπὶ χρόνου, τόσο μακρός, τόσο πολύς | δ. ἐπὶ ἀριθμοῦ, τόσο πολλοί | ε. ἐπὶ ἤχου, τόσο ἰσχυρός, τόσο βροντώδης | στ. γενικῶς, τόσο πολύς, τόσο μέγας | ζ. συνήθως ἀπαντάει στὸ ἀναφ. ὅσος, αλλὰ στὸν Ὅμηρο ὄχι σπανίως ἡ τόσος ἀπαντᾷ μόνη, ὡς τρὶς τόσοι (ὡς καὶ νῦν, τρεῖς φορὲς τόσο πολλοί) | η. Στὸν Ὅμηρο τὸ οὐδ. τόσον συχνὰ ἀπαντᾷ ἐν ἐπιρ. ἐνν., τόσο πολύ, τόσο μακριά | θ. λίην τόσον=πάρα πολύ τόσο | 2. ἐκ τόσου=ἀπὸ τόσου χρόνου.

θάνατος

2011-03-12T18:53:00.000+02:00

(θανεῖν τοῦ θνήσκω)΄ ὅ,τι καὶ νῦν, θάνατον καταγιγνώσκω τινός=καταδικάζω εἴς θάνατο, ἐκφέρω καταδικαστικὴ ἀπόφαση κατά τινος | β. πληθ. θάνατοι=εἴδη (τρόποι) θανάτου (συνήθως ἐπὶ βίαιου θανάτου).

ΙΙ. ὡς κύρ. ὄνομα ὁ Θάνατος, δίδυμος ἀδελφὸς τοῦ Ὕπνου, παιδιὰ τῆς Νυκτός.

ΙΙΙ. νεκρός, πτῶμα.

δέκατος, η, ον

2011-03-12T18:34:00.000+02:00

(δέκα)΄ ὁ δέκατος κατὰ σειρά.

ΙΙ. ὡς οὐσ. ἡ δεκάτη (ἐνν. μερίς)=τὸ δέκατο μέρος, τὸ ἕν δέκατον, ἡ δεκάτη ὅπως λέγεται καὶ σήμερα ἔτσι | 2. δεκάτη (ἐνν.) ἡμέρα=ὅ,τι καὶ νῦν. Στὴν Ἀθήνα δεκάτη ὀνομαζόταν ἡ γιορτὴ ποὺ τελοῦνταν τὴ δεκάτη ἡμέρα τῆς γεννήσεως ἑνὸς βρέφους καὶ λάμβανε τὸ ὄνομά του΄ τὴ δεκάτη θύω=κάνω γιορτὴ κατὰ τὴν ὀνοματοθεσία τοῦ παιδιοῦ μου.

ἀργύρεος, α, ον

2011-03-12T18:01:00.000+02:00

κατὰ συναίρ. ἀργυροῦς, ᾶ, οῦν (ἄργυρος)΄ ὁ έξ ἀργύρου, ἀργυρός, ἀσημένιος.

νύξ

2011-03-12T17:02:00.000+02:00

νύκτα, νύχτα΄ νυκτός (ὡς ἐπίρ.)=διὰ νυκτός, κατὰ τὴν νύχτα΄ νύκτα (αἰτ.)=καθ’ ὅλη τὴ νύκτα΄ σπαν. καὶ δοτ. ὡς ἐπίρ. νυκτί=ἐντὸς τῆς νυκτός, κατὰ τὴν νύκτα.

ΙΙ. τὸ σκότος τῆς νυκτός, βαθιά νύκτα | 2. ἡ νύξ τοῦ θανάτου, τ. ἔ. ὁ ἴδιος ὁ θάνατος | 3. ὁ Κάτω Κόσμος, ὁ ᾍδης.

ΙΙΙ. ὡς κύρ. ὄνομα ἡ Νύξ=ἡ θεά τῆς Νυκτός, κόρη τοῦ Χάους.

ὦμος

2011-03-12T16:45:00.001+02:00

ὡς καὶ νῦν, τὸ μέρος τοῦ σώματος ἀπὸ τὸν τράχηλο μέχρι τὸν βραχίονα΄ φέρω ὤμοις=βαστῶ ἐπὶ τῶν ὤμων μου΄ ὤμοισι τοῖς ἐμοῖσι=διὰ τῆς ἰσχύος τῶν ὤμων μου | 2. ὡσ. καὶ ἐπὶ ζώων.

τόξον

2011-03-04T18:54:00.001+02:00

ὡς καὶ νῦν, τόξο΄ ἐπειδὴ τὸ τόξο ἦταν κατεξοχὴν ὅπλο τῶν λαῶν τῆς Ἀνατολῆς, τόξου ρῦμαι=Πέρσαι, ἐν ἀντιθ. πρὸς τὸ λόγχης ἰσχύς=Ἕλληνες, γιατὶ τὸ κύριο καὶ χαρακτηριστικὸ ὅπλο τῶν Ἑλλήνων ἦταν ἡ λόγχη, τὸ δόρυ | 2. ἐν τῷ πληθ. τὰ τόξα=τόξο καὶ βέλη μαζί, ἤ τὰ βέλη μόνο.

Χρύση

2011-03-04T18:26:00.000+02:00

(ἡ)΄ λιμάνι τῆς Τροίας, μὲ ναὸ τοῦ Άπόλλωνος.

δάκρυον

2011-03-04T17:56:00.000+02:00

ποιητ. δάκρυ΄ ὡς καὶ νῦν, δάκρυ | 2. σταγόνα, σταλαγματιά.

γεραιός, ά, όν

2011-03-04T17:49:00.001+02:00

(γέρων, γῆρας), γηραιός΄ γέρος στὴν ἡλικία΄ σεβάσμιος, σεβαστός’ συγκρ. γεραίτερος΄ οἱ γεραίτεροι=οἱ πρεσβύτεροι, οἱ γονεῖς΄ ὑπερθ. γεραίτατος.

ἄν

2011-03-04T17:00:00.003+02:00

τροπολογικὸ ἤ δυνητικὸ μόριο, ἐπ. καὶ λυρ. κε, κεν, δωρ. κᾶ΄ οὐδέποτε συντάσσεται μετὰ ἐνεστ. ἤ πρκ. ὁριστ. οὔτε μετὰ προστακτ.

Ι. ἐν τῃ ὑποθέσει, 1. μεθ’ ὑποτακτικῆς, γενικῶς μεθ’ ὑποτακτικῆς τὸ μόριο ἄν ἀναφέρεται σὲ μελλοντικὴ ἔννοια και συνοδεύει ἤ τὸν ὑποθ. εἰ (καὶ λέγεται γι’ αὐτὸ ὑποθετικὸς ἄν), ἤ ἀναφορ. καὶ χρον. λέξεις (ἐνίοτε καὶ τελικοὺς συνδέσμους), ὁπότε λέγεται ἀοριστολογικὸς ἄν: εἰ + ἄν=ἐάν, ἥν, ὅς ἄν, πρὶν ἄν, ἕως ἄν, ὅπως ἄν, ἐπεί + ἄν=ἐπεάν - ἐπήν, ὅτε + ἄν= ὅταν, ἐπειδή + ἄν=ἐπειδάν, ὁπότε + ἄν=ὁπόταν. Τὸ ἄν ὡς ὑποθ. ἐμφαίνει τὸ προσδοκώμενο, ὡς ἀοριστολογ. σημαίνει ἀόριστη ἐπανάληψη: ὅς ἄν=ὁποιοσδήποτε, ὅποιος καὶ ἄν΄ ὅπου ἄν=σὲ ὁποιοδήποτε μέρος΄ ὁπόταν=σὲ ὁποιαδήποτε περίσταση | 2. μετ’ εὐκτικῆς, σπανίως, ὡς μεθ’ ὑποτ. Μὲ τὴ σύνταξη αὐτὴ τὸ μόριο ἄν ἔχει ἔννοια ἀοριστολογική (καθὼς καὶ ὁ κέν)΄ ὡς κε... δοίη δ’ ᾧ κεν ἐθέλῃσι=ὥστε νὰ δυνηθεῖ νὰ δώσει αὐτὴ σὲ ὅποιον θὰ ἤθελε | 3. μεθ’ ὁριστικῆς εἰσαγομένης ὑπὸ τοῦ εἰ, ἀλλὰ σπαν.: μετὰ ὁριστ. μέλλ. ὡς μετὰ ὑποτ. (οἵ κὲ με τιμήσουσι), ἅπαξ μετὰ ὁριστ. παρῳχ. χρόνου (Ιλ. Ψ 526): εἰ δέ κεν ἔτι προτέρω ἐγένετο δρόμος.

ΙΙ. ἐν τῃ ἀποδόσει ὁ ἄν ἀνήκει στὸ ρῆμα καὶ δηλώνει ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ ρήματος ἐξαρτᾶται ἀπὸ κάποιον ἐκφραζόμενο ὅρο ἤ ὑπονοούμενο. Σὲ αὐτὴ τὴ θέση ὁ ἄν λέγεται συν. δυνητικός, καὶ τίθεται γιὰ νὰ μετριάσει τὴ δογματικότητα τῆς ὁριστικῆς΄ ἦλθεν=ἦλθε (λέγεται δηλ. ὡς κάτι τὸ πραγματικὸ καὶ βέβαιο) - ἐν ᾧ ἦλθεν ἄν=θὰ εἶχεν ἔλθει (λέγεται δηλ. ὡς κάτι τὸ ὁποῖο συμβαίνει ἤ εἶναι δυνατὸν νὰ συμβεὶ, ὑπὸ ὅρους ὅμως, εἴτε ρητῶς ἐκφραζομένους εἴτε ὑπονοουμένους)΄ ὁμοίως: ἔλθοι=εἴθε νὰ ἔλθει - ἐν ᾧ ἔλθοι ἄν=θὰ ἐρχόταν (ὑπὸ ὅρους), καὶ ἑπομ. δυνατὸν νὰ ἔλθει. Ἐν τῃ ἀποδόσει ὁ ἄν εἰδικώτερα συντάσσεται: | 1. μεθ’ ὁριστικῆς | α. μετὰ μέλλ. ὁ ἄν (ἤ ὁ κεν) δηλώνει ὅτι θὰ συμβεῖ κάτι, ἄν προηγουμένως συμβεῖ κάτι ἄλλο: ὁ δέ κεν κεχολώσεται ὅν κεν ἴκωμαι=καὶ ἀσφαλῶς θὰ θυμώσει ἐκεῖνος στὸν ὁποῖο θὰ πάω | β. μετὰ παρατ. ὁ ἄν (κεν) δηλώνει τὴν συχνὴ ἐπανάληψη κάποιας πράξης ὑπὸ ὁρισμένες συνθήκες (κάτι ποὺ θὰ συνέβαινε πάντοτε): ἔλεγεν ἄν=θὰ ἔλεγε (ὅποτε ἔβρισκε δηλ. εὐκαιρία), κλαίεσκεν ἄν=θὰ ἐξακολουθεῖ νὰ κλαίει (ἄν...) | γ. μετὰ ἀορίστου ὁ ἄν ἐκφράζει κάτι τὸ ὁποῖο θὰ εἶχε συμβεῖ σὲ μὶα ὁρισμένη περίσταση (ὑπὸ κάποιον ὅρο): εἶπεν ἄν=θὰ εἶχε πεῖ | 2. μεθ’ ὑποτακτικῆς, ἡ ἐπ. ὑποτακτ. χρησιμοποιεῖται ὡς ὁ μέλλ. τῆς ὁριστ., γι΄ αὐτὸ καὶ προσλαμβάνει τὸν ἄν (κεν) ὡς ἐκεῖνος: εἰ δέ κε μὴ δῴησιν, ἐγὼ δέ κεν ἀυτὸς ἕλωμαι=ἄν ὅμως δὲν δώσει, θὰ τὴν πάρω μόνος μου | 3. μετ’ εὐκτικῆς τὸ μόριο ἄν μετατρέπει τὴν εὐχή τῆς ἁπλῆς εὐκτικῆς σὲ βεβαίωση ὑπό ὅρους. Οὐδέποτε συντάσσεται μετὰ εὐκτικῆς μέλλοντος. Αὐτὴ ἡ σύνταξη δηλώνει ὁτι ἄν ἡ διὰ τὴς ὑποθέσεως ἐκφραζόμενη ἔννοια ἦταν δυνατή, ἡ ἔννοια τὴς ἀποδόσεως θὰ ἀκολουθεῖ ὡς ἀναγκαῖον ἀποτέλεσμα: εἰ ἀναγκαῖον εἴη ἀδικεῖν ἤ ἀδικεῖσθαι, ἑλοίμην ἄν ἀδικεῖσθαι μᾶλλον ἤ ἀδικεῖν=ἐὰν ἦταν ἀναγκαῖον νὰ ἀδικῶ ἤ νὰ ἀδικοῦμαι, θὰ προτιμοῦσα τότε περισσότερο νὰ ἀδικοῦμαι παρὰ νὰ ἀδικῶ | β. ἐνίοτε ἡ δυνητικὴ εὐκτικὴ ἀντὶ ἔμμεσης καὶ ἤπιας προσταγῆς, ἤ ἀντὶ παρακλήσεως: χωροῖτ’ ἄν εἴσω=ὁρίστε, περᾶστε μέσα΄ κλύοις ἄν ἤδη=ἄκουσε τώρα σὲ παρακαλῶ΄ κομίζοις ἄν σεαυτόν=ἄδειασέ μου τὴ γωνιά | 4. μετ’ ἀπαρεμφάτου καὶ μετοχῆς, τὰ ὁποία συντεταγμένα μετὰ τοῦ ἄν ἰσοδυναμοῦν πρὸς δυνητικὴ ὁριστικὴ ἤ δυνητικὴ εὐκτική. Τίθεται ἀπρφ. ἤ μτχ. μετὰ τοῦ ἄν ἀντὶ ὁριστ. ἤ εὔκτ. μετὰ τοῦ ἄν, ὅποτε προηγεῖται ρῆμα συντασσόμενο μετ’ ἀπρφ. ἤ συντασσόμενο μετὰ μτχ.: φησίν αὐτοὺς ἐλευθέρους ἄν εἶναι εἰ τοῦτο πράξειαν=λέει ὅτι θὰ ἦταν ἐλεύθεροι ἄν ἤθελαν νὰ πράξουν αὐτό - οἶδα αὐτοὺς ἐλευθέρους ἄν ὄντας εἰ ταῦτα πράξειαν=γνωρίζω ὅτι θὰ ἦταν ἐλεύθεροι ἄν ἤθελαν να πράξουν αὐτά΄ καὶ στὶς δύο περιπτώσεις τὸ δυνητ. ἀπρφ. εἶναι ἄν καὶ ἡ δυνητ. μτχ. ὄντας ἄν ἰσοδυναμοῦν πρὸς δυνητ. εὐκτ. εἶεν ἄν. Ἐὰν ἀντὶ τοῦ πράξειαν τεθεῖ ἡ ὁριστ. ἔπραξαν, τότε τὸ δυνητ. ἀπρφ. καὶ ἡ δυνητ. μτχ. κεῖνται ἀντὶ δυνητ. ὁριστ. ἦσαν ἄν.

γῆρας

2011-03-02T19:15:00.001+02:00

(τό)΄ άττ. συν. γήρως, (γέρων)΄ γεροντικὴ ἡλικία.

ἱερεύς, ἱέρεια

2011-03-02T19:09:00.001+02:00

ἰων. ἱρεύς, ἵρεια΄ (ἱερός)΄ ὁ ἐπιτελῶν τὶς θυσίες, ἱερεύς, θύτης.

χρύσεος

2011-03-02T18:25:00.001+02:00

(η), ον, ἀττ. συν. χρυσοῦς, ῆ, οῦν΄ ἐπ. χρύσειος, η, ον΄ (χρυσός)΄ ὡς καὶ νῦν, χρυσός (ὡς ἐπίθ.), ἐκ χρυσοῦ κατασκευασμένος ἤ διακοσμημένος διὰ χρυσοῦ, χρυσοστόλιστος΄ ὡσ. ἐπιχρυσωμένος, ἐπίχρυσος΄ χρυσοῦν ἵστημί τινα=στήνω τὸ ἄγαλμα κάποιου ἐκ χρυσοῦ ἤ ἐπιχρυσωμένο | 2. χρύσεια μέταλλα=μεταλλεία χρυσοῦ, χρυσωρυχεῖα.

ΙΙ. ὁ ἔχων χρυσὸ χρῶμα, χρυσὴ ἀπόχρωση, χρυσοκίτρινος, χρυσαφένιος, χρυσαφής΄ χρυσέη Ἀφροδίτη.

ΙΙΙ. μτφρ., ὡς καὶ νῦν, χρυσός, εὐτυχής, εὐτυχισμένος, εύλογημένος | 2. στὸν Ὅμηρο οἱ τύποι χρυ_σέη, χρυ_σέην, χρυ_σέου, χρυ_σέῳ κ.λπ. προφέρονται δισυλλάβως.

στρατός

2011-03-02T17:51:00.000+02:00

(στορέννυμι)΄ ὡς καὶ νῦν, στρατός, στράτευμα΄ ἀνὰ στρατόν, κατὰ στρατόν | 2. οἱ στρατιῶτες, σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς ἀρχηγούς | β. ὁ λαός, τὸ πλῆθος, ὁ ὄχλος.

Χρύσης

2011-03-02T17:43:00.000+02:00

(ὁ)' ἱερεὺς τοῦ Ἀπόλλωνος.

καί

2011-03-02T17:21:00.001+02:00

σύνδ.΄ συνδέει λέξεις ἤ προτάσεις μὲ προηγούμενες΄ καί, ἐπίσης.

ΙΙ. ὅταν δύο λέξεις ἤ δύο προτάσεις συνδέονται στενῶς μεταξύ τους ἀπὸ ἀπόψεως περιεχομένου ἐννοιῶν, συνδέονται διὰ τῶν τε καί΄ ἄρκτοι τε καὶ λέοντες (ὡς πλάσματα τοῦ ἴδιου εἴδους)΄ θαυμάζονται ὡς σοφοί τε καὶ εὐτυχεῖς γεγενημένοι.

ΙΙΙ. =ἐπίσης, ὡσαύτως, ἀκόμη΄ ἐν αὐτῂ τῇ χρήσει ὁ καὶ προσθέτει ἔμφαση στὴ λέξη ἤ στὴν πρόταση τὴν ὁποία εἰσάγει΄ ἔπειτά με καὶ λίποι αἰών=ἔπειτα καὶ τὴ ζωή μου ἀκόμη νὰ ἔχανα | 2. μετὰ μτχ. ἤ ἐπιθ., ἄν καί, ὅπου καὶ ἄν΄ Ἕκτορα, καὶ μεμαῶτα, μάχης σχήσεσθαι ὀΐω=τὸν Ἕκτορα, ὅσο καὶ ἄν (μολονότι) εἶναι πολεμοχαρής, ἐλπίζω ὅτι θὰ μπορέσω νὰ τὸν κρατήσω μακριὰ ἀπὸ τὴ μάχη | 3. =ἀκόμη, καὶ μάλιστα, ἐν αὐτῂ τῇ χρήσει ὁ καὶ αὐξάνει ἤ ἐλαττώνει τὴ δύναμη τῶν λέξεων μετὰ τῶν ὁποίων συνάπτεται΄ θεὸς καὶ ἀμείνονας ἵππους δωρήσαιτο=καὶ καλύτερους ἀκόμη, καὶ ἀκόμη καλύτερους | β. μὲ τὴν ἴδια ἔννοια ὁ καὶ τίθεται συχνὰ πρὸ τοῦ οὗτος | γ. καὶ ταῦτα=καὶ μάλιστα, καὶ κυρίως, καὶ ἐπὶ πλέον΄ τί γὰρ δεινότερον δικαστοῦ, καὶ ταῦτα γέροντος;=γιατὶ τὶ πρᾶγμα εἶναι χειρότερο ἀπὸ δικαστή, καὶ μάλιστα γέροντα δικαστή; | δ. ἐλαττώνει ἐνίοτε τὴ δύναμη τὴς λέξης΄ ἱέμενος καὶ καπνὸν ἀποθρώσκοντα νοῆσαι=ἐπιθυμῶ ἔστω καὶ καπνὸ μόνο ἀνερχόμενον νὰ δεῖ΄ οἷς ἡδὺ καὶ λέγειν=μὲ τοὺς ὁποίους εἶναι γλυκὸ καὶ ἁπλῶς τὸ νὰ μιλᾶς μαζί τους.

ΙV. =ὅπως΄ ἐν αὐτῂ τῇ ἔνν. κεῖται μὲ τά: ὅμοιος, ἴσος, ὁ αὐτός΄ γνώμῃσι ἐχρέοντο ὁμοίῃσι καὶ σύ=εἴχα τὶς ἴδιες γνώμες μὲ σένα (ὅπως καὶ σύ).

V. ἐπὶ ἀριθμῶν, περίπου΄ καὶ ἐς ἑβδομήκοντα=περίπου 70.

εἰς

2011-02-20T21:21:00.001+02:00

ἤ ἐς, πρόθ. μετὰ αἰτ. μόνο. Πρωταρχικὴ σημασία: κίνηση πρὸς κάποιο μέρος, μέσα εἴς τι.

Ι. ἐπὶ τόπου, αὐτὴ εἶναι ἡ συνηθέστερη χρήση΄ πρὸς δήλωση προσώπου, μετὰ ρημάτων ποὺ δηλώνουν κίνηση ἤ ἐκπαίδευση΄ ὡς μετὰ ρημ. δράσεως΄ εἰς ὦπα ἰδέσθαι=τὸ νὰ βλέπεις κατὰ πρόσωπον | 2. μετὰ ρημάτων ποὺ δηλώνουν στάση σὲ κάποιον τόπο ἡ εἰς κεῖται βραχυλογικῶς, ἐξυπακουομένης προηγηθείσης κινήσεως΄ ἐς μέγαρον κατέθηκε=τὸ ἔφερε εἰς τὸ μέγαρο καὶ τὸ κατέθεσε ἐκεῖ’ πάρειμι εἰς τόπον=καταφεύγω σὲ κάποιον τόπο καὶ μένω ἐκεῖ | 3. μετὰ γεν. κεῖται ἐλλειπτικῶς΄ εἰς Ἀΐδαο (ἐνν. δόμον)=εἰς τὰ διαμερίσματα τοῦ Ἄδη’ εἰς Ἀθηναίης (ἐνν. ἱερόν)=εἰς τὸν ναὸ τῆς Ἀθηνᾶς.

ΙΙ. ἐπὶ χρόνου | 1. μέχρι, ἕως΄ ἐς ἠῶ, ἐς ἠέλιον καταδύντα=μέχρι τὸ πρωί, μέχρι τὴ δύση τοῦ ἡλίου | β. είς ὅτε=μέχρι τοῦ χρόνου ὅτε΄ ἐς ὅ=μέχρις ὅτου΄ ἐς ἐμέ=μέχρι τῆς ἐποχῆς μου’ εἰς πότε=μέχρι πότε | 2. πρὸς καθορισμὸ χρονικῆς περιόδου΄ εἰς ἐνιαυτόν=ἐπὶ ἕνα ἕτος, γιὰ ἕνα ἕτος΄ ἐς θέρος=κατὰ τὸ θέρος΄ εἰς ἀεί=πάντοτε΄ εἰς ἡμᾶς=μέχρι τὴν ἐποχή μας, μέχρι τῶν ἡμέρῶν μας΄ εἰς τρίτην ἡμέραν=κατὰ τὴν τρίτη ἡμέρα, ἤ ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν.

ΙΙΙ. ἐπὶ σκοποῦ ἤ προθέσεως, λέγω εἰς ἀγαθόν=μιλῶ γιὰ τὸ καλό, μὲ ἀγαθὴ πρόθεση΄ ἐς πόλεμον θωρήξομαι=θὰ ἐξοπλιστῶ γιὰ πόλεμο.

IV. μετ’ ἀριθμητικῶν, ἐς μίαν (ἐνν. βουλήν) βουλεύω=ἀποφασίζω μὲ τὸν ἴδιο τρόπο ἤ ὁμοφώνως΄ εἰς ἕν ἔρχομαι=συναντιέμαι, συμφωνῶ΄ εἰς μυρίους=μέχρι τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δέκα χιλιάδων, δέκα χιλιάδες΄ εἰς δύο=εἰς βάθος δύο ἀντρῶν (ἐπὶ στρατιωτικῆς παρατάξεως).

V. πρὸς δήλωση ἀναφορᾶς ἤ σχέσεως, ἐς ὅ=ἐν σχέσει πρὸς τὸ ὁποῖον΄ εἰς τί=ὡς πρός τι;, γιατί;΄ συχνὰ συναποτελεῖ περίφραση ἀντὶ ἐπιρ.: ἐς τάχος ἀντὶ ταχέως΄ εἰς κοινόν=κοινῶς΄ ἐς τὸ πᾶν=πάντως.

σύ

2011-02-18T20:46:00.000+02:00

δωρ. τύ, ἐπ. τύνη, προσ. ἀντωνυμία β’ προσ.' ὡς καὶ νῦν, ἐσύ.

ποῦς

2011-02-18T20:27:00.002+02:00

ὅ,τι καὶ νῦν, πόδι΄ ἐν τῷ πληθ. σημ. ὡς καὶ νύχια πουλιοῦ΄ ἐν τῷ πληθ. σημ. ὡς καὶ τὰ πλοκάμια τοῦ πολύποδος΄ ξύλινος ποῦς=ξύλινο, τεχνητὸ πόδι΄ ἐν τῷ πληθ. σημ. ὡς καὶ ἀγῶνας δρόμου΄ πύξ... ἠδὲ πόδεσσιν=στὴν πυγμαχία καὶ στὸν ἀγῶνα δρόμου΄ ποσὶν ἐρίζειν=ἀγωνίζεται ἀγῶνα δρόμου' ἐς πόδας ἐκ κεφαλῆς=απὸ τὸ κεφάλι μέχρι τὰ πόδια | 2. πρὸς δήλωση μέγιστης ἐγγύτητας: πρόσθεν ποδὸς ἤ ποδῶν, προπάροιθε ποδῶν=ἀκριβῶς μπροστὰ στὰ πόδια τινός΄ παρόμοια σημασία ἔχουν καὶ οἱ περιφράσεις ἐν ποσί, παρὰ ποδός, πρὸ ποδός, παρὰ ποδί (=ἀκριβῶς ἐνώπιόν τινος, ἤ πολὺ πλησίον του)' παρὰ ποδός=ἐκ τοῦ προχείρου, ἀμέσως, διὰ μιᾶς' ἐν ποσί, πρὸ ποδῶν=ὅ,τι κεῖται ἐνώπιόν τινος, ὅ,τι εἶναι προφανές, κοινὸ γιὰ ὅλους | 3. σὲ διάφορες περιφράσεις, ἐπὶ πόδα=πρὸς τὰ πίσω' ἐπὶ πόδα ἀναχωρῶ=ὑποχωρῶ χωρὶς νὰ στρέψω τὰ νῶτα (γιὰ νὰ τραπῶ σὲ φυγή), ἤτοι ὑποχωρῶ μὲ τὴν ἠσυχία μου | β. κατὰ πόδας=μὲ ὅλη τὴ δύναμη τῶν ποδιῶν, ἐν πάσῃ δυνατῇ ταχύτητι' ἡ κατὰ πόδας ἡμέρα=ἡ ἑπομένη ἡμέρα | γ. ὡς ποδῶν ἔχω=μὲ ὅλη τὴ δύναμη τῶν ποδιῶν μου, ὅσον ταχέως δύναμαι | δ. ἔξω τινὸς πόδας ἔχω=ἔχω τὸ πόδι μου ἔξω πράγματός τινος, δηλ. εἶμαι ἀνίδεος ἀπὸ κάτι | ε. ἐξ ἑνὸς ποδός=χωριστά, ἀτομικῶς | στ. ἐξ (ἀφ’) ἡσύχου ποδός=ἡσύχως, ἀθορύβως | 4. μτφρ., ἐπὶ πραγμ., τὸ κατώτατο μέρος ὁποιουδήποτε πράγματος, καὶ δὴ οἱ πρόποδες λόφου | β. ἐπὶ πλοίου, πόδες καλοῦνται τὰ σχοινιὰ ποὺ εἶναι δεμένα στὶς δύο κατώτατες γωνίες τοῦ ἱστίου, καὶ διὰ τῶν ὁποίων ἐκτείνονται ἤ χαλαρώνονται τὰ ἱστία΄ χαλῶ πόδα=χαλαρώνω τὸ σχοινί΄ τείνω πόδα=τεντώνω τὸ σχοινί (τὸ ἱστίο)' παριέναι τοῦ ποδός=ἀφιέναι τὸν πόδα=χαλαρώνειν τὸ σχοινί | 5. ὡς μέτρο ἔκτασης ἤ μήκους, ὁ ποῦς=4 παλάμαι (παλασταί) ἤ 16 δάκτυλοι, λίγο περισσότερο ἀπὸ 30 ἐκατοστὰ τοῦ μέτρου.

ἄτη

2011-02-18T18:23:00.000+02:00

(ἀάω)΄ ταραχή, σύγχυση, ἀπάτη΄ δικαστικὴ τυφλότητα (ἀποστελλομένη ὑπὸ τῶν θεῶν) | 2. ὄλεθρος, καταστροφή, βλάβη΄ ἐπὶ προσώπων, ὄλεθρος, λοιμός | 3. Ἄτη, προσωποποιημένη, ἡ θεὰ τῆς βλάβης, τῆς συμφορᾶς΄ αἱ Λιταὶ ἔρχονται κατὸπιν αὐτῆς καὶ θεραπεύουν τὸ κακὸ ποὺ προξένησε ἡ Ἄτη.

έπαυρίσκω - ἐπαυρίσκομαι

2011-02-18T18:04:00.001+02:00

(ἐπί + αυρίσκομαι), ἀποθ. (τὸ ἐνεργ. ἐπαυρίσκω ἀπαντᾷ μόνον ἅπαξ, καὶ τὸ ἅπλὸ αύρίσκω ἤ αύρίσκομαι δὲν εἶναι ἐν χρήσει)΄ μετέχω, λαμβάνω, ἀπολαμβάνω μερίδιο ἀπὸ κάτι | 2. φτάνω κάτι, ἀγγίζω κάτι.

ΙΙ. μέσον, καρποῦμαι τὰ ἀποτελέσματα κάποιου πράγματος, εἴτε αὐτὰ εἶναι καλὰ εἴτε κακά (μετά γεν.) | β. συχν. ἐν κακῇ σημασία΄ ἵνα πάντες ἐπαύρωνται βασιλῆος=γιὰ νὰ ἀπολαύσουν ὅλοι τὴν κακότητα τοῦ βασιλέως΄ ὀΐω μιν ἐπαυρήσεσθαι=νομίζω ὅτι θὰ αἰσθανθεῖ τὶς συνέπειες | 2. μετ’ αἰτ. πράγμ., ἐπιφέρω, προξενῶ, κατὰ τοῦ ἑαυτοῦ μου.

κτείνω

2011-02-18T17:38:00.000+02:00

(ρ. ΚΤΑΝ-, ΚΤΕΝ-)' φονεύω, θανατώνω, σκοτώνω' ἐπὶ ζώων, σφάζω.

εἴλω

2011-02-18T17:14:00.002+02:00

εἴλλω ἤ ἴλλω’ ὡς εἰλέω, ἀττ. εἰλέω, (FΕΛ-)' συστρέφω, στρίβω σφιχτά, συμπιέζω' συστέλλω, συμμαζεύω' ἐγκλείω, κατακλείω | 2. ὠθῶ, συνωθῶ, ἀπωθῶ διὰ τῆς βίας, χτυπῶ' νῆα κεραυνῷ ἔλσας=χτύπησε τὸ πλοῖο μὲ κεραυνό.

ΙΙ. παθ., περιτυλίσσομαι, συμμαζεύομαι' ἐγκλείομαι, ἀποκλείομαι σὲ κάποιο μέρος, συνωστίζομαι, συναθροίζομαι, συγκεντρώνομαι' ἀλὲν ὕδωρ=ὕδωρ ποὺ ἔχει συλλεχθεῖ | 2. συμμαζεύομαι, ζαρώνω, συστέλλομαι' Ἀχιλλῆα ἀλεὶς μένεν=συστράφηκε καὶ περίμενε τὴν ἐπίθεση τοῦ Ἀχιλλέως | 3. περιφέρομαι ἐδῶ κι ἐκεῖ | 4. περιστρέφομαι, περιδινοῦμαι, στριφογυρίζω (ὅπως τὸ εἱλίσσω)’ γῆ εἰλλομένη (ἤ ἰλλομένη)=γῆ περιστρεφόμενη περὶ τὸν ἄξονά της.

ἀμφί

2011-02-18T16:35:00.000+02:00

(ΑΜΦ-), πρόθ. μετὰ γεν., δοτ. καὶ ἀιτ.’ ἑκατέρωθεν, κατ’ ἀμφότερα μέρη, πέριξ, γύρω’ μετὰ γεν., περί τινος, ἕνεκά τινος, χάριν πράγματός τινος’ ἐν σχέσει πρός τι, ἀναφορικῶς πρός τι | 2. μετὰ δοτ., πέριξ, γύρω’ πλησίον, ἐγγύς’ διὰ μέσου τινός | 3. μετὰ αἰτ., πέριξ, ὁλόγυρα, ἐπί τινος’ πλησίον καὶ πέριξ | 4. ὡς ἐπίρ., ἄνευ πτώσεως, πέριξ, γύρω, ὁλόγυρα, πανταχόθεν, ἀπὸ πάσης πλευρᾶς | 5. ἐν συνθ., πέριξ, ἑκατέρωθεν, πανταχόθεν.

πρύμνα

2011-02-18T16:16:00.002+02:00

ἰων. καὶ ποιητ. πρύμνη (ἡ)’ κυρ. εἶναι θηλ. τοῦ ἐπιθ. πρυμνός, ἐξυπακουομένου τοῦ οὐσ. ναῦς, ἀντὶ πρυμνὴ ναῦς’ ὡς καὶ νῦν, πρύμη, τὸ ὄπισθεν μέρος τοῦ πλοίου, ἀντίθ. τῷ πρῷρα’ ἐπὶ πρύμναν ἀνακρούομαι=κάνω τὸ πλοῖο νὰ ὀπισθοχωρεῖ μὲ τὴν πρύμη πρὸς τὰ ἐμπρός, ὀπισθοχωρῶ διὰ τῆς πρύμης’ ἐπὶ οὐρίου ἀνέμου, ἄνεμος ἐπείγει κατὰ πρύμναν=ὁ ἄνεμος μᾶς σπρώχνει εἰς τὴν πρύμνα’ γενικῶς, τὰ πλοῖα προσδένονταν στὴν ξηρὰ ἀπὸ τὴν πρύμνη, πρύμνας λῦσαι=νὰ λύσουμε τὰ πρυμνήσια, νὰ ἀποπλεύσουμε’ μτφ., πρύμνα πόλεως=ἡ ἀκρόπολη, ἀλλ’ ὡς καὶ τὸ σκάφος τῆς πολιτείας | 2. γεν., τὸ κάτω μέρος, πρύμνα Ὄσσας=οἱ πρόποδες τοῦ ὄρους Ὄσσης.

Τρώς

2011-02-15T11:06:00.001+02:00

ὁ θεμελιωτὴς τῆς Τροίας’ πληθ. Τρῶες, οἱ κάτοικοι τῆς Τροίας.

γόνυ

2011-02-15T10:40:00.000+02:00

τὸ γόνατο’ ἄπτομαι γούνων=ἀγκαλιάζω τὰ γόνατα ὡς ἱκέτης | 2. γόνυ κάμπτω=λυγίζω τὸ γόνατό μου, τ. ἔ. κάθομαι καὶ ἀναπαύομαι΄ θεῶν ἐν γούνασι κεῖται=βρίσκεται εἰς τὰ γόνατα τῶν θεῶν, τ. ἐ. ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν θέληση καὶ τὴν διάθεση τῶν θεῶν | 3. στὸν Ὅμηρο τὰ γόνατα εἶναι σημεῖο δύναμης’ γούνατά τινος λύειν=λύνω τὰ γόνατα κάποιου, τὸν ἀποδυναμώνω, τὸν σκοτώνω.

παρίζω - παρίζομαι

2011-02-15T10:19:00.000+02:00

βάζω κάποιον νὰ καθίσει κοντά | 2. ὡς ἀμτβ., κάθομαι πλησίον | 3. μέσον, παρίζομαι΄ βάζω τὸν ἑαυτό μου νὰ καθήσει κοντὰ σὲ κάποιον.

μιμνήσκω - μιμνῄσκομαι

2011-02-14T21:49:00.000+02:00

(μνάω)΄ ὑπενθυμίζω, βάζω στὸ νοῦ κάποιου, τὸν κάνω νὰ ἀναπολήσει.

ΙΙ. μέσο καὶ παθητικὸ μιμνῄσκομαι, ἐκ παραλήλλου πρὸς τὸν τύπο μνάομαι-μνῶμαι, ἐξ οὖ σχηματίζονται οἱ ἄλλοι χρόνοι΄ ἀναθυμοῦμαι, ἀνακαλῶ εἰς μνήμη, ἀναπολῶ, θυμᾶμαι΄ ἀλκῆς μνήσασθαι=ἕκαστος νὰ θυμηθεῖ τὴν ἀνδρεία του | 2. ἀναφέρω, μνημονεύω | 3. ἐνδιαφέρομαι, δίνω προσοχή.

ὑποδείδω

2011-02-14T20:09:00.002+02:00

φοβᾶμαι λίγο, εἶμαι λίγο φοβισμένος.

γαίω

2011-02-14T19:46:00.001+02:00

(ρ. ΓΑ- > ΓΑΥ- και ΓΑΝ- ἤ ΓΑF-)’ μόνο κατὰ μτχ ἐν χρήσει: κύδεϊ γαίων=ὑπερηφανευόμενος γιὰ τὴ δόξα του.

πατήρ

2011-02-14T19:35:00.002+02:00

ὅ,τι καὶ νῦν, πατέρας | 2. πατρὸς πατήρ=παππούς | 3. ἐν τῷ πληθ. πατέρες=πρόγονοι | 3. μεταξὺ τῶν θεῶν ὁ Ζεὺς καλεῖται πατήρ’ πατήρ θεῶν, πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε | 4. ἐπὶ προσφωνήσεως πρὸς πρεσβυτέρους, ὡς τὰ ἄπφα, ἄττα.

βιάω - βιάομαι

2011-02-14T19:03:00.001+02:00

παλαιότ. ἐπ. τύπος τοῦ βιάζω’ ἐκβιάζω, ἐξαναγκάζω | 2. ἐξαπατῶ, ἀποστερῶ δι’ ἀπάτης’ νῶϊ μισθὸν βιήσατο=μᾶς στέρησε διὰ τῆς βίας τὸν μισθό μας.

θεός

2011-02-14T18:53:00.002+02:00

λατ. deus, στὸν Ὅμηρο εἴτε: τὸ θεῖον, ὁ θεός' θεὸς δώσει=ο θεός (τὸ θεῖον) θὰ παραχωρήσει, εἴτε: θεός τις, κάποια θεότητα εἰδική' σὺν θεῷ, σὺν θεοῖς, οὐκ ἄνευθε θεοῦ=μὲ τὴν θέληση τῶν θεῶν.

ΙΙ. θεά, ποιητ. θέαινα, θηλ. τοῦ θεός, ὡς καὶ νῦν, θεά' τὰ θεά (ἀττ. τὼ θεώ, κατὰ δυϊκό) νοοῦνται ἡ Δήμητρα καὶ ἡ Περσεφόνη' αἱ σεμναὶ θεαί =οἱ Ευμενίδες ἤ Ἐρινύες.

ΙΙΙ. ἐν τῷ συγκρ. ὡς ἐπίθ. θεώτερος=περισσότερο θεῖος.

Ποσειδῶν

2011-02-14T18:27:00.001+02:00

λατ. Neptunus, γιὸς τοῦ Κρόνου καὶ τῆς Ῥέας, ἀδελφὸς τοῦ Διός, σύζυγος τῆς Ἀμφιτρίτης, θεὸς τῆς θάλασσας.

Βριάρεως

2011-02-14T18:21:00.001+02:00

(βριαρός)’ βριαρός, ἰσχυρός, Γίγας ἑκατόγχειρ ἀποκαλούμενος ἔτσι ἀπὸ τοὺς θεούς, ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους ὀνομάζεται Αἰγαίων.

μακρός

2011-02-14T16:56:00.004+02:00

μακρός (μᾶκος, μῆκος), ρ. ΜΑΚ-.’ ὁ,τι καὶ νῦν’ ἐπὶ τόπου, μακρὸς εἰς μῆκος, μακρύς | 2. μακρὸς εἰς ὕψος, ψηλός’ μακρὸς Ὄλυμπος, μακρὰ δένδρεα, τείχεα, κ.λπ. | 3. μακρινός, ἀπομακρυσμένος’ μακρὸν ἀϋτεῖν, βοᾶν=φωνάζω τόσο δυνατὰ ὥστε ν’ ἀκουστῶ μέχρι μακριά | 4. ἡ δοτ. μακρῷ συχνὰ ἐν χρήσει ὡς τὸ ἐπίρ. πολύ=κατὰ πολύ’ μακρῷ πρῶτος=πολὺ πρῶτος.

ΙΙ. ἐπὶ χρόνου, μακρᾶς διαρκείας, μακροχρόνιος, διαρκής’ διὰ μακροῦ=γιὰ πολὺ χρόνο | 2. ὑπὲρ τὸ δέον μακρός, βαρετός, ἀνιαρός’ διὰ μακρῶν=μὲ κάθε λεπτομέρεια, διεξοδικώτατα.

ΙΙΙ. ὁμαλ. συγκρ. μακρότερος, ὑπερθ. μακρότατος | ἀνώμ. συγκρ. μάσσων, μᾶσσον, ἀνώμ. ὑπερθ. μήκιστος, δωρ. μάκιστος (ἐκ τοῦ μῆκος, ὡς τὸ αἴσχιστος ἐκ τοῦ αἴσχος).

V. τὸ οὐδ. πληθ. μακρὰ ἐν ἐπιρ. χρήσει: μακρά βιβάς=μὲ μεγάλα βήματα’ μακρὰ προσεύχομαι=κάνω μεγάλες προσευχές.

ἑκατόγχειρος, ον

2011-02-11T21:32:00.000+02:00

(ἑκατόν + χείρ)' ὁ ἔχων ἐκατὸ χέρια.

ὦκα

2011-02-11T21:17:00.001+02:00

ποιητ. ἐπίρρ. τοῦ ὠκύς΄ ταχέως, βιαστικά.

δεσμός

2011-02-11T21:10:00.000+02:00

(δέω)' ταινία, ὁποιοδήποτε ὑλικό δεσίματος' χαλινάρι' τὰ πρυμνήσια σχοινιὰ καὶ παλαμάρια' τὸ μάνταλο τὴς πόρτας | 2. δεσμά, ἀλύσεις' φυλάκιση.

ὑπολύω - ὑπολύομαι

2011-02-11T20:59:00.000+02:00

λύω ἀπὸ κάτω, παραλύω' ὑπέλυσε δὲ γυῖα=τοῦ παρέλυσε τὰ μέλη | 2. ἀπελευθερώνω ἐκ τοῦ ζυγοῦ, ξεζεύω, ἀπελευθερώνω κάποιον ἀπὸ τὰ δεσμά | 3. λύνω τὰ σανδάλια κάποιου.

ΙΙ. μέσον ὑπολύομαι, λύνω καὶ ἀφαιρῶ τὰ ὑποδήματά μου ἀπὸ τὰ πόδια μου ἤ βάζω ἄλλον νὰ μοῦ τὰ ἀφαιρέσει.

συνδέω

2011-02-11T20:48:00.001+02:00

δένω μαζί, συνενώνω | 2. δένω τὰ χέρια καὶ τὰ πόδια κάποιου, τὸν δένω χειροπόδαρα.

ἀθάνατος, η, ον

2011-02-11T20:37:00.001+02:00

(ἀ + θάνατος)' ὡς καὶ νῦν, αὐτὸς ποὺ δὲν πεθαίνει | 2. ἐπὶ πραγμ., αἰώνιος.

Κρονίων

2011-01-16T18:58:00.000+02:00

πατρώνυμο τοῦ Κρόνος' ὁ υἱὸς τοῦ Κρόνου, δηλ. ὁ Ζεύς.

κελαινεφής, ές

2011-01-16T18:56:00.000+02:00

(κελαινός + νέφος), συγκεκομμ. ἐκ τοῦ κελαινονεφής' ὁ ἔχων μέλανα νέφη, ὁ καλυμμένος ἀπὸ μαῦρα σύννεφα, ἐπίθ. τοῦ Διός' γεν., σκουρόχρωμος, βαθύχρωμος.

ἀκούω

2011-01-16T18:50:00.001+02:00

(ρ. ΑΚΟF-) ὅ,τι καὶ σήμερα.

πολλάκις

2011-01-16T18:46:00.000+02:00

ποιητ. πολλάκι, ἐπίρ. (πολύς): πολλὲς φορές, συχνά | 2. εἰ πολλάκις=ἂν ἴσως, τυχόν' μὴ πολλάκις=μὴ τυχόν, ἴσως.

ὀνίνημι - ὀνίναμαι

2011-01-16T18:41:00.000+02:00

(ἐκ τοῦ ἀπηρχ. ΟΝΕΩ)' ὠφελῶ, εὐεργετῶ, βοηθῶ, ὑποστηρίζω | 2. προξενῶ ἡδονή, τέρψη, τέρπω, εὐφραίνω.

ΙΙ. μέσο καὶ παθ. ὀνίναμαι, ἔχω κέρδος, προσπορίζομαι κέρδος ἢ ὠφέλεια, χαίρω βοηθείας, ὑποστηρίξεως | 2. δοκιμάζω τέρψη, ἡδονή,ἀπόλαυση | 3. στὴν εὐκτ. ἀορ. β’ ὀναίμην, -αιο, -αιτο, πρὸς ἔκφραση εὐχῆς' οὕτως ὀναίμην τῶν τέκνων=ἔτσι νὰ χαρῶ τὰ παιδιά μου' ὄναιο=εὐτύχει, νά ‘σαι καλά.

περιέχω

2011-01-16T18:32:00.000+02:00

περιλαμβάνω, περιβάλλω, περικυκλώνω, περικλείω, ἐναγκαλίζομαι | 2. ἐπὶ πόλεως, πολιορκῶ | 3. ὅπως τὸ περίειμι: εἶμαι ὑπέρτερος, ὑπερτερῶ, ὑπερέχω, νικῶ.

ΙΙ. μέσον, περιέχομαι, ἀγκαλιάζω κάποιον, βάζω τὰ χέρια μου γύρω ἀπὸ κάποιον, φροντίζω, προστατεύω, ὑπερασπίζω | 2. κρατοῦμαι από κάτι ἤ κάποιον, προσκολλῶμαι σὲ κάτι ἤ κάποιον | 3. πιέζω, ἐπιμένω γιὰ κάτι.

κλισίηθεν

2011-01-16T18:24:00.000+02:00

(κλισία + -θεν)' ἐκ τῆς καλύβης, ἔξω ἀπὸ τὴ σκηνή.

νέος, α, ον

2011-01-16T18:22:00.002+02:00

νεαρός, μικρός | 2. ὡς ἐπίρ., νέον, ἐκ νέου, πάλι, πρόσφατα, ἐσχάτως, ἀμέσως.

λαμβάνω

2011-01-16T18:14:00.000+02:00

(ρ. ΛΑΒ-)' πιάνω, βάζω στὸ χέρι μου, ἀδράχνω, συλλαμβάνω' ὅταν ἡ ἐνέργεια αὐτὴ ἀναφέρεται σὲ ἕνα μόνο μέρος, τὸ μέρος αὐτὸ τίθεται κατὰ γεν., τὴν πτέρυγος λάβεν=τὴν ἔπιασε ἀπ᾿ τὴν πτέρυγα | 2. λαμβάνω διὰ βίας, ἁρπάζω, ἀποκομίζω ὡς λάφυρο | 3. λαμβάνω κάτι ὑπὸ τὴν κατοχή μου, κάνω κάτι δικό μου | 4. συλλαμβάνω, πιάνω, προφθάνω, καταφθάνω | 5. λαμβάνω τινὰ ὁρκίοισι=δεσμεύω κάποιον διὰ ὅρκου | 6. ἀποκτῶ, κερδίζω.

ΙΙ. μέσον, λαμβάνομαι' πιάνομαι ἀπό κάτι | 2. μτφρ., λάβεσθαι τῶν ὀρῶν=νὰ πάρω τὰ ὄρη.

ἕκατος

2010-12-30T11:46:00.000+02:00

(ἑκάς): ὡς τὸ ἑκατηβόλος, ὁ μακρὰν βάλλων (ἀκοντίζων, τοξεύων), ὁ ἀπὸ μακριὰ ἐπιτυγχάνων, ἐπίθ. τοῦ Ἀπόλλωνος.

πάντῃ

2010-12-30T11:43:00.001+02:00

δωρ. παντᾷ, ἐπίρ. (πᾶς)' ἐπὶ τόπου, παντοῦ, σ' ὅλα τὰ μέρη, πρὸς πᾶσαν κατεύθυνση | 2. ἐπὶ τρόπου, κατὰ πάντα τρόπο, παντοιοτρόπως, ὁλοσχερῶς.

ἐπασσύτερος, α, ον

2010-12-30T11:37:00.000+02:00

(ἐπί + ἆσσον)' ὁ ἕνας ἐπὶ τοῦ ἄλλου, ὁ ἕνας μετὰ τὸν ἄλλον.

χαλκοχίτων

2010-12-30T11:31:00.001+02:00

(ὁ, ἡ) (χαλκός + χιτών)' ὁ φορῶν χάλκινο χιτῶνα, θώρακα.

διαπέρθω

2010-12-30T11:26:00.000+02:00

(διά + πέρθω)' καταστρέφω ἐντελῶς, κατεδαφίζω, λεηλατῶ, ἐρημώνω.

στενάχω

2010-12-30T11:13:00.001+02:00

ἐκτετ. τύπος τοῦ στένω=στενάζω' θρηνῶ, ὀδύρομαι, ἀναστενάζω | 2. μτφρ. ἐπὶ χειμάρρου, βρυχῶμαι, ὠρύομαι' ἐπὶ καλπαζόντων ἵππων, ἀναπνέω θορυβοδῶς.

κεύθω

2010-12-21T19:31:00.000+02:00

καλύπτω ἐντελῶς, κατακαλύπτω, θάβω | 2. κρύπτω, ἀποκρύπτω.

ΙΙ. παθ., εἶμαι κρυμμένος, θαμμένος' κρατῶ κάτι κρυμμένο ἢ μυστικό.

ἐξαυδάω

2010-11-21T20:50:00.000+02:00

(ἐκ + αὐδάω)' λέω καθαρά, μιλῶ δυνατά, μιλῶ ἀνοιχτά, μιλῶ ἀπεριφράστως.

πένθος

2010-11-21T20:43:00.001+02:00

θλίψη, λύπη, θρῆνος (συγγενικὸ μὲ τὸ πάθος, ὅπως τὸ βένθος γιὰ τὸ βάθος).

καταρρέζω

2010-11-21T20:33:00.000+02:00

χαϊδεύω μὲ τὸ χέρι, θωπεύω' καταπραΰνω.

πάροιθε(ν)

2010-11-21T20:29:00.000+02:00

(πάρος), πρόθ. μετὰ γεν.' ἔμπροσθέν τινος, ἐνώπιόν τινος, ἐπὶ παρουσίᾳ τινος | 2. ἐπὶ χρόνου, πρό, πρὶν ἀπό, πρότερον, προηγουμένως, ἄλλοτε | 3. ὡς ἐπίρ. ἐπὶ τόπου, πρό, ἔμπροσθεν, ἐνώπιον.

ἠΰτε

2010-11-21T20:23:00.001+02:00

ἐπ. σύνδ.' ὅπως, ὡς, καθώς | 2. ἀντὶ τοῦ ἤ=ἢ, παρά.

ἀναδύνω

2010-11-21T20:19:00.000+02:00

ἀνέρχομαι, ἀνεβαίνω ἐκ θαλάσσης.

ΙΙ. ἀποσύρομαι, ὀπισθοχωρῶ, διστάζω | 2. μετ᾿ αἰτ., ἀποφεύγω.

καρπάλιμος,ον

2010-11-21T20:09:00.001+02:00

ταχύς, ἐπίθ. τῶν ποδῶν' ἐπίρ., καρπαλίμως=ταχέως.

βάθος

2010-11-21T20:03:00.001+02:00

ποιητ., βένθος (ὅπως τὸ ποιητ. πένθος γιὰ τὸ πάθος) (ῥ. ΒΑΘ-)' τὸ βάθος τῆς θάλασσας' βένθεα ὕλης=τὰ βάθη τοῦ δάσους.

πότνια

2010-11-21T19:44:00.000+02:00

ἐπίθ. θεαινῶν ἢ καὶ θνητῶν γυναικῶν' ὡς οὐσ., δέσποινα, κυρία, βασίλισσα | 2. ὡς ἐπίθ., τίμια, σεβαστή, τρομερή.

χέω

2010-11-21T19:36:00.002+02:00

ἐπ. χεύω, (ρ. ΧΥ-)' ἐπὶ ὑγρῶν, χύνω, ἀφήνω κάτι νὰ χυθεῖ, ρέω' παθ., χύνομαι, ῥέω, ἀναβλύζω | 2. παθ., ὑγροποιοῦμαι, τήκομαι, λυώνω | 3. μέσον, χύνω κάτι γιὰ τὸν ἑαυτό μου, κυρ. ἐπὶ νεκρικῶν σπονδῶν, προσφέρω σπονδές στοὺς θεούς.

ΙΙ. ἐπὶ στερεῶν,, σκορπίζω, διασκορπίζω, διασπείρω | 2. ὅπως καὶ τὰ χόω, χώννυμι, ἐπισωρεύω χῶμα καὶ σχηματίζω λόφο' τύμβον χέω=ἐγείρω τύμβο | 3. χέω δοῦρα=ῥίπτω δόρατα, τὰ ἐξακοντίζω ἀκαταπαύστως | 4. ἀφήνω κάτι νὰ πέσει, ῥίπτω κάτω | 5. παθ., ῥίπτομαι, ἐπισωρεύομαι, συσσωρεύομαι στὸ ἴδιο μέρος | 6. ἐν τῷ παθ. ἐπὶ ἀνθρώπων, ξεχύνομαι ὡς ποταμός, ἐξορμῶ σὲ πυκνὲς μάζεςμ, κατὰ στίφη

ΙΙΙ. μτφρ. ἐπὶ ἤχων, ἐκπέμπω, παράγω, φωνήν, αὐδήν | 2. ἐν τῇ μτχ. παθ. πρκ. κεχυμένος εἴς τι=ἐντελῶς παραδεδομένος σὲ κάτι.

ἀπαυράω

2010-11-13T11:28:00.000+02:00

ἀπαντᾶται μόνο ἐν τῷ πρτ. μετὰ σημ. ἀορ., ἀπηύρων, ἀπηύρας, ἀπηύρα, καὶ ἐν τῇ ἐνεργ. καὶ μέση μτχ. ἀορ. α’ ἀπούρας, ἀπουράμενος: ἀφαιρῶ ἀπό τι(να), ἀποσπῶ ἀπό, ἁρπάζω ἀπό.

ΙΙ. λαμβάνω, δέχομαι, καλὸ ἢ κακό, ἀπολαμβάνω ἢ ὑποφέρω.

τυτθός, ή, όν

2010-11-13T11:17:00.000+02:00

μικρός, λίγος, νέος, νεογνός.

ΙΙ. τὸ οὐδ. τυτθὸν ὡς ἐπίρ.=λιγάκι, μόλις καὶ μετὰ βίας, δύσκολα, παρ᾿ ὀλίγον, σχεδόν | 2. ἐπὶ φωνῆς, χαμηλοφώνως, ἡρέμα.

ΙΙΙ. τυτθὰ διατμῆξαι=κόβω σὲ μικρὰ τεμάχια, κομματιάζω.

ὑψιβρεμέτης

2010-11-13T11:11:00.001+02:00

(ὁ) (ὕψι + βρέμων): ὁ ὑψηλὰ βρέμων, βροντῶν.

ἐγγυαλίζω

2010-11-13T11:08:00.000+02:00

(ἐν + γύαλον): τοποθέτω στὴν παλάμη, παραχωρῶ πλήρως, παραδίδω κάποιον στὴν προστασίαν τινός.

Ὀλύμπιος, ον

2010-11-13T11:01:00.002+02:00

(Ὀλυμπος)΄ ὁ τοῦ Ὀλύμπου, ὁ κατοικῶν στὸν Ὄλυμπο, ἐπίθετο τῶν θεῶν τοῦ άνω Κόσμου (σὲ ἀντίθεση πρὸς τὸν Κόσμο τοῦ Ἄδη), ἰδιαιτέρως τοῦ Διός, ὁ ὀποῖος καλεῖται καὶ ἁπλῶς Ὀλύμπιος.

ὀφέλλω

2010-11-13T10:53:00.001+02:00

=ὀφείλω (ῥ. ΟΦΕΛ-): χρωστῶ | 2. ἀπόλ., εἶμαι χρεωμένος, ἔχω χρέη | 3. παθ. χρωστοῦμαι, μένω ὡς χρέος | 4. μτχ.ὀφειλόμενος=χρεωστούμενος, ἁρμόζων | 5. μετ᾿ ἀπρφ., ὀφείλω νὰ πράξω κάτι | 6. ὁ ἀόρ. β’ ὤφελον (ἐπ. ὄφελον) ἢ καὶ ὁ πρτ. ὤφελλον (ἐπ. ὄφελλον) γιὰ πράγματα τὰ ὁποία δὲν ἔπραξε κάποιος: ὄφελεν ἀθανάτοισιν εὔχεσθαι= ἔπρεπε νὰ εἶχε εὐχηθεῖ στοὺς θεούς | 7. οἱ ἴδιοι χρόνοι καὶ πρὸς δήλωση εὐχῆς (ἢ ἐπιθυμίας), ἡ ὁποία δὲν ἐξεπληρώθει ἢ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκπληρωθεῖ: τὴν ὄφελ᾿ ἐν νήεσσι κατακτάμεν Ἄρτεμις=αὐτὴν ἔπρεπε νὰ τὴν εἶχε φονεύσει (εἴθε νὰ τὴν εἶχε φονεύσει) ἡ Ἄρτεμις (ἀλλὰ δὲν τὸ ἔκανε)' αἴθ᾿ ὄφελες ἄγονός τ᾿ ἔμεναι ἄγαμός τ᾿ ἀπολέσθαι=εἴθε νὰ μὴν εἶχες γεννηθεῖ ἢ (μιὰ καὶ γεννήθηκες) νὰ εἶχες πεθάνει ἄγαμος.

μινυνθάδιος, α, ον

2010-07-16T19:12:00.001+03:00

(μίνυνθα)' ὁ ὀλίγον χρόνον διαρκῶν, βραχύβιος, βραχυχρόνιος/ συγκρ. μινυνθαδιώτερος.

ὀρέγνυμι - ὀρέγω

2010-07-16T19:09:00.001+03:00

ἀπλώνω τὰ χέρια πρὸς ἱκεσία' προσφέρω, παρέχω, δίδω.

ΙΙ. μέσον ὀρέγομαι, ἐκτείνομαι πρὸς τὰ ἔξω, ἐκτείνω τὸ χέρι μου πρὸς τὰ ἔξω | 2. ἐπὶ ἐχθρ. σημ., σκοπεύω ἕνα πρόσωπο ἢ πρᾶγμα (τὸ σημαδεύω) καὶ τὸ κτυπῶ, πλήττω, πληγώνω, τραυματίζω | 3. μτφρ. ποθῶ τι, ἐπιθυμῶ τι.

πόντος

2010-07-16T19:00:00.002+03:00

ἡ θάλασσα, καὶ κυρίως ἡ ἀνοικτὴ θάλασσα, τὸ ἀνοικτὸ πέλαγος.

ἀπείρων, ον

2010-07-16T18:57:00.001+03:00

(α + πεῖραρ, ἀντὶ πέρας)' ἀπέραντος, ἀτελείωτος, ἀναρίθμητος, ἄπειρος.

πολιός, ά, όν

2010-07-16T18:55:00.001+03:00

ὡσ. καὶ -ός, -όν' ὑπόλευκος, λευκός | 2. ἐπὶ κόμης, ψαρός ἢ ἀσπρομάλλης' ἀπόλ., πολιός=ὁ ἀσπρομάλλης, ὁ γέρων | 3. μτφρ. διαυγής, καθαρός, λαμπρός' γαλήνιος, νηφάλιος' σεβάσμιος.

λιάζομαι

2010-07-16T18:51:00.000+03:00

κλίνω πρὸς τὰ πλάγια, λυγίζω, κάμπτομαι, παρεκκλίνω, ἀποσύρομαι, ἀποχωρῶ' ἐπὶ ὁράματος (ὀπτασίας), ἐξαφανίζομαι | 2. λυγίζω πρὸς τὰ κάτω, κατολισθαίνω, καταπίπτω | 3. μτχ. λιασθείς=πεσών.

νόσφι(ν)

2010-07-16T18:48:00.000+03:00

ὡς ἐπίρ. τόπου, μακράν, χωριστά | 2. ὡς πρόθ. μετὰ γεν., μακρὰν ἀπό, χωριστὰ ἀπό |3. ἄνευ, χωρίς, ἐγκαταλελειμμένος ἀπὸ κάποιον | 4. ἐπὶ σκέψεως ἢ διαθέσεως' νόσφιν Ἀχαιῶν=χωριστὰ ἀπὸ τοὺς Ἀχαιούς, δηλ. κατὰ διαφορετικὸ τρόπο τοῦ σκέπτεσθαι | 5. πλήν, ἐκτός, πρὸς τούτοις.

ἄφαρ

2010-07-16T18:43:00.000+03:00

ποιητ. ἐπίρ.' ἀμέσως, εὐθύς, πάραυτα, ταχέως | 2. κατόπιν, ἔπειτα.

δακρύω

2010-07-16T18:41:00.001+03:00

(δάκρυ)' κλαίω, δακρύζω | 2. παθ., εἶμαι γιὰ δάκρυα, κλαῖνε γιὰ μένα.

πρόσω

2010-06-25T19:31:00.001+03:00

δωρ. καὶ ἀττ. πόρσω, νεώτ. ἀττ. πόρρω, ποιητ. πρόσσω, ἐπίρ. (πρό, πρός)' ὡς ἐπίρ. (ἀπολ.), ἐπὶ τόπου, ἐμπρός, πρὸς τὰ ἐμπρός, περαιτέρω | 2. ἐπὶ χρόνου, ἐμπρός, στὸ μέλλον, ἀπὸ ἐδῶ καὶ στὸ ἐξῆς | 3. ἐπὶ ἀποστάσεως, μακρὰ ἀπό' οὐ πρόσω Ἑλλησπόντου=οὐχὶ μακριὰ ἀπὸ τὸν Ἑλλήσποντο | 4. ἐπὶ χρόνου, πρόσω τῆς νυκτός=σὲ προχωρημένη ὥραν τῆς νυκτός.

νοέω

2010-06-18T21:20:00.000+03:00

(νόος)' παρατηρῶ μὲ τὰ μάτια, νοερῶς παρατηρῶ, διακρίνεται ἀπὸ τὸ ὁρῶ, τὸ ὁποῖο ἀφορᾷ τὴν σωματικὴ αἴσθηση τῆς ὁράσεως καὶ σημαίνει: βλέπω μὲ τὰ μάτια' οὐκ ἴδεν οὐδ᾿ ἐνόησε=οὔτε μὲ τὰ μάτια τοῦ σώματος εἶδε οὔτε μὲ τὰ μάτια τῆς ψυχῆς παρατήρησε | 2. σκέπτομαι, ὑποθέτω, προτίθεμαι, σκοπεύω, ἔχω κατὰ νοῦ' μτχ. νοέων=συνετός, φρόνιμος | 3. ἐπὶ λέξεων ἢ ἐκφράσεων, σημαίνω, δηλῶ | 4. συμπεραίνω, ἐπινοῶ.

θύω

2010-06-18T21:13:00.001+03:00

(ῥ. ΘΥ-)' φυσῶ δυνατά, συρίζω (ἐπὶ ἀνέμου)' ἐπὶ ποταμῶν καὶ κυμάτων, φουσκώνω' ἐπὶ ἀνθρώπων, μαίνομαι, λυσσῶ, τρελλαίνομαι.

ΙΙ. καίω, καπνίζω, θυμιατίζω, θυσιάζω' μετὰ δοτ. προσ., προσφέρω θυσία.

ὀλοός, όν

2010-06-18T21:09:00.000+03:00

ποιητ. ὀλοιός, όν (ὄλλυμι)' ὀλέθριος, καταστρεπτικός, ἐξολοθρευτικός.

χρεώ

2010-06-18T21:06:00.000+03:00

(ἡ), ἐπ. χρειώ καὶ συνῃρημένο –οῦς' (χρέος, χρεία)' ἔλλειψη, ἀνάγκη, καὶ ἑπομένως διακαὴς πόθος, σφοδρὴ ἐπιθυμία' ἦ τι μάλα χρεώ=ὄντως ὑπάρχει μεγάλη ἀνάγκη' μετὰ γεν., χρειὼ ἐμεῖο=ἀνάγκη ἐμοῦ, "ἔχουν τὴν ἀνάγκη μου" | 2. χρεὼ ἱκάνεται=παρουσιάζεται ἀνάγκη | 3. μὲ τὰ ρήματα εἰμί καὶ γίγνομαι' ἐμὲ δὲ χρεώ γίγνεται νηός=χρειάζομαι ἕνα πλοῖο.